2. Ay Aşıları: Hangi Aşılar Yapılır, Yan Etkileri ve Aşı Sonrası Ateş

Türkiye'de bebeğin "2 aylık aşıları" denince kastedilen, doğumdan sonraki ilk rutin aşı randevusudur. Bu rehber Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'nün (HSGM) 2026 aşı kartına ve Bakanlığın Aşı Portalı'na dayanır. Aşı sonrası belirtiler konusunda yalnızca Bakanlığın söylediklerini aktarıyoruz; başka ülkelerin önerilerini buraya taşımıyoruz.

Bebeğinizin doğum tarihine göre kişisel tarihleri görmek için aşı takvimi hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz. Son kararı her zaman aile hekiminiz ve bebeğinizin aşı kartı verir.

Türkiye'de ilk aşılar: hangi ay, hangi aşı?

Altılı karma aşı difteri, boğmaca, tetanoz, inaktif polio, Hib ve hepatit B'ye karşı tek enjeksiyonla uygulanır (Sağlık Bakanlığı). Bu yüzden 2, 4 ve 6. aydaki hepatit B dozları ayrı bir iğne değil, altılı karma aşının içindedir. Doğumdaki hepatit B aşısının, bebek taburcu edilmeden önce yapılmış olması beklenir (Bakanlığın İzlem Protokolü).

Resmî takvimde bu aşılar "2. ay sonu" sütununda gösterilir. Bu ifadeyi gün sayısına çeviren resmî bir kaynak bulamadık; aşı takvimi hesaplayıcımız bunu doğumdan 61. gün olarak gösteriyor. Randevunuz için kesin tarihi aile hekiminiz ya da Aile Sağlığı Merkezi'niz söyler.

Aşı nerede yapılır, ücretli mi?

Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı'na göre ulusal programdaki tüm aşılar ücretsiz uygulanır. Aşılar Aile Sağlığı Merkezleri ve hastaneler gibi uygulama noktalarında yapılır, sisteme kaydedilir ve ailenize bir "Aşı kartı" verilir. Kartı aşı randevularına yanınızda götürmeniz işinizi kolaylaştırır.

Bakanlığın izlem protokolüne göre aile hekimi, 2. ay izleminde bebeğin aşılarını sorgular, eksik varsa tamamlar; her izlemde ailenin aşı yan etkileri konusunda bilgilendirilmesi de istenir. İzlem zamanlarının tamamı için bebek kontrolleri rehberine bakın.

Aşı sırasında emzirmenin ya da kucağa almanın bebeği rahatlatıp rahatlatmadığı konusunda Bakanlık kaynaklarında bir öneri bulamadık; bu nedenle burada bir şey söylemiyoruz.

Aşıdan sonra neler görülebilir?

Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı'nın "Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler" sayfasına göre aşılar da her tıbbi ürün gibi bazı yan etkilere neden olabilir; bunlar çoğunlukla hafif ve geçicidir, ciddi yan etkiler ise son derece nadirdir.

• Enjeksiyon yerinde ağrı, şişlik, kızarıklık: tüm aşılardan sonra değişen oranlarda (%5-60) görülebilir; bulgular genellikle 24-48 saat içinde kendiliğinden düzelir. Bakanlık, şikayetleri rahatlatmak için enjeksiyon yerine soğuk uygulama ve ağrı kesici alımını önerir. Sayfada bir doz yazmıyor; ağrı kesici kullanacaksanız hangisini ve ne kadar vereceğinizi aile hekiminize sorun.
• Ateş ve diğer sistemik belirtiler: Portal ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve iştahsızlığı aşılardan sonra görülebilen sistemik belirtiler olarak sayar; bunlar 48-72 saat içinde kendiliğinden düzelir. Altılı karma aşı sonrasında sıklık %20-40 arasındadır, oral polio aşısında %1'in altındadır.
• BCG'ye özgü şişlik: Portal, BCG'nin diğer aşılardan farklı olduğunu belirtir: enjeksiyondan 2-3 hafta sonra başlayan sivilce benzeri şişlik %90-95 sıklıkla beklenen bir durumdur ve 2-5 ay sonra ciltte iz bırakarak iyileşir.

Bebeğinizde ateş olup olmadığını anlamak için: Bakanlığın izlem protokolü 37,5 °C üstünü hafif ateş (subfebril), 38 °C üstünü ateş olarak tanımlar ve ölçümde koltuk altı ya da kulaktan ölçümü tercih eder. Koltuk altından ölçerken derecenin ucu bebeğin kuru koltuk altına yerleştirilir ve derece konduktan sonra koltuk altı 4-5 dakika kapalı tutulur.

Aşı Portalı sayfası hangi durumda doktora gidileceğine dair ayrı bir eşik vermiyor. Bu yüzden şunu bizim önerimiz olarak ekliyoruz: Bebeğiniz için endişeleniyorsanız, belirtiler yukarıdaki sürelerden uzun sürüyorsa ya da aklınıza takılan başka bir durum varsa aile hekiminize ya da Aile Sağlığı Merkezi'nize danışın. Aşı sonrası ortaya çıkan ve aşıyla ilişkili olabileceğinden şüphelenilen tıbbi durumları, bebeği muayene eden hekim bildirir ve İl Sağlık Müdürlüğü ile Bakanlıkta incelenir.

Sonraki aşılar ve program dışı aşılar

Takvimde sıradaki iki aşı günü 4. ay sonu (KPA 2. doz ve altılı karma 2. doz) ve 6. ay sonudur (altılı karma 3. doz ve oral polio 1. doz). Bir aşı gününü kaçırdığınızı fark ederseniz, Bakanlığın önerisi eksik dozları tamamlatmak için aile hekiminize başvurmaktır.

Rotavirüs ve meningokok gibi aşılar ulusal takvim kartında yer almaz. Bunlar hakkında bilgi almak için aile hekiminize ya da çocuk doktorunuza danışabilirsiniz. Aşıların ne işe yaradığı, güvenliği ve diğer sık sorular için bebek aşıları rehberimize göz atın.

Sık sorulan sorular