Koorts bij de baby: wanneer is het een noodgeval en wat moet je doen

Wat is koorts eigenlijk?

Thuisarts.nl zegt dat je kind koorts heeft als de temperatuur in het lichaam 38 graden of hoger is. Meten via de anus is het meest betrouwbaar; een oorthermometer is minder betrouwbaar. Een licht verhoogde temperatuur na inenting, veel huilen of een warme omgeving is niet altijd verontrustend, maar bij twijfel is contact met de JGZ (het consultatiebureau) of huisarts altijd verstandig. Koorts is op zichzelf vaak een teken dat het afweersysteem van het lichaam actief is tegen een infectie, en niet per se gevaarlijk — de leeftijd van de baby en de begeleidende symptomen bepalen hoe dringend het is.

Wanneer is koorts een noodgeval?

Thuisarts.nl zegt: is je baby jonger dan 3 maanden en heeft die koorts (38 graden of hoger), bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost. Maak je je erge zorgen over je kind, dan geldt dat ook voor oudere baby's. De huisarts of huisartsenpost kan inschatten of je meteen moet komen.

Thuisarts.nl zegt dat de temperatuur bij een ontsteking wel 40 of 41 graden kan worden en dat de koorts dan niet schadelijk is voor het lichaam of de hersenen; hoe hoog de koorts is, zegt weinig over hoe ziek je kind is. Let vooral op de andere klachten. Bel bij een oudere baby met koorts direct de huisarts of de huisartsenpost bij 1 of meer van deze signalen: minder of niet reageren, niet makkelijk wakker te krijgen, moeilijk of sneller ademen, niet te troosten zijn, veel minder drinken dan normaal (minder dan de helft), meer dan 12 uur geen natte luiers, rode of donkere vlekjes die niet wegdrukken, nekpijn of erge hoofdpijn, of ineens schokken met armen en benen (mogelijk een koortsstuip). Vertrouw ook op je eigen gevoel: als je baby er duidelijk anders uitziet dan normaal, is dat altijd een goede reden om contact op te nemen, ook zonder dat alle bovenstaande signalen aanwezig zijn.

Koorts meten: hoe doe je dat goed?

Thuisarts.nl zegt dat je de temperatuur het best meet met een thermometer in de anus (poepgaatje); dat is het meest betrouwbaar. Een oorthermometer is minder betrouwbaar, en bij een baby jonger dan 3 maanden werkt alleen meten via de anus goed. Eén keer per dag meten is genoeg. Noteer altijd het tijdstip en de gemeten waarde, zodat je bij een telefonisch overleg met de huisarts of JGZ-verpleegkundige exacte informatie kunt geven in plaats van een schatting.

Koortsverlagers: wat zegt Thuisarts.nl?

Thuisarts.nl zegt dat je je kind geen medicijnen hoeft te geven om de koorts minder te maken. Voelt je kind zich erg ziek of heeft het pijn, dan kun je een pijnstiller geven; Thuisarts.nl noemt dan paracetamol en zegt dat je niet zomaar pijnstillers als ibuprofen, naproxen of diclofenac geeft. Lees de bijsluiter en bespreek het bij twijfel met je huisarts of apotheek. Het doel van een pijnstiller is niet om de temperatuur naar 37°C te krijgen, maar om je baby zich comfortabeler te laten voelen zodat hij of zij beter kan drinken, slapen en rusten.

Zo houd je je baby comfortabel

Kleed je baby niet te warm aan — één laagje meer dan jijzelf draagt is voldoende, ook bij koorts. Overmatig inpakken kan de temperatuur juist verder laten oplopen. Bied regelmatig borstvoeding, flesvoeding of water aan (afhankelijk van de leeftijd) om uitdroging te voorkomen; een verminderd aantal natte luiers is een teken dat er onvoldoende vocht binnenkomt. Houd de kamer op een aangename temperatuur en ventileer goed. Thuisarts.nl zegt dat afkoelen met koud water of een natte doek niet helpt tegen koorts. Blijf de baby goed observeren op verandering in gedrag, huidskleur en ademhaling.

Koorts bij tandjes krijgen: kan dat?

Bronnen zijn het hier niet helemaal over eens. De Britse NHS noemt onder de mogelijke signalen van doorkomende tandjes dat de temperatuur van de baby licht verhoogd kan zijn, maar wel onder 38°C blijft — bij een baby die tandjes krijgt, hoort een echte koorts van 38°C of hoger daar volgens de NHS niet bij. De Amerikaanse kinderartsenvereniging AAP gaat verder en schrijft dat uitgebreid onderzoek laat zien dat koorts geen symptoom van tandjes krijgen is, en dat tandjes krijgen ook geen diarree of overmatig huilen veroorzaakt.

Voor de praktijk betekent dit: een klein beetje verhoging tijdens het doorkomen van een tandje is volgens de NHS mogelijk, maar een temperatuur van 38°C of hoger is dat volgens beide bronnen niet. Heeft je baby echte koorts terwijl er ook een tandje doorkomt, ga dan uit van de regels hierboven voor de leeftijd van je baby, en schrijf de koorts niet toe aan het tandje. Meer korte antwoorden over koorts, zoals wanneer je precies moet bellen? Bekijk onze 13 vragen over koorts bij de baby.

Veelgestelde vragen