Babyverzorging
Hoe vaak voed je een pasgeboren baby: frequentie, hongersignalen en wat niemand je vertelt
Waarom pasgeborenen zo vaak drinken, het verschil tussen voeden op verzoek en op schema, hongersignalen herkennen en wanneer je je zorgen moet maken over de voeding.
Gepubliceerd:
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij vragen over je kind altijd je kinderarts of huisarts.
Bronnen: WHO, CDC, AAP en NHS. Aanbevelingen verschillen per land — voor Nederland zie de NVK en Thuisarts.nl.
Zo doen we onderzoek en review →
Hoe vaak drinken pasgeborenen?
Hoe vaak een pasgeborene wil drinken, komt voor de meeste startende ouders als een verrassing. Het Voedingscentrum zegt dat een baby de eerste dagen minstens 8 tot 12 keer om drinken 'vraagt', en Thuisarts.nl noemt 8 tot 12 voedingen per 24 uur heel normaal in de eerste weken. De JGZ-richtlijn Voeding en eetgedrag noemt voor borstvoeding op verzoek in de eerste levensweek minimaal acht voedingen per etmaal. Bij flesvoeding drinken baby's in de eerste weken volgens het Voedingscentrum ongeveer 10 keer per 24 uur; rond 6 maanden willen de meeste baby's ongeveer 6 keer per dag een fles.
La Leche League Nederland legt uit dat een baby die borstvoeding krijgt de eerste dagen maar weinig plasluiers heeft, omdat de eerste melk (colostrum) in kleine beetjes tegelijk komt. Het Voedingscentrum zegt dat er voor flesvoeding geen regels zijn voor hoe vaak baby's nodig hebben: geef een voeding als je baby honger laat zien.
Twijfel je of je baby genoeg binnenkrijgt? Lees Krijgt mijn baby genoeg melk? Natte luiers, gewicht en signalen.
Borstvoeding en flesvoeding: hoe weet je hoeveel je baby krijgt?
Bij borstvoeding zie je niet hoeveel je baby drinkt. La Leche League Nederland zegt dat de onzekerheid over voldoende melk vooral daar vandaan komt. Je let dan op de luiers, het gewicht en het gedrag van je baby; die komen verderop aan bod.
Bij flesvoeding noemt het Voedingscentrum als richtlijn voor het eerste halfjaar ongeveer 150 ml per kilo lichaamsgewicht per dag. Bij 5 kilo is dat volgens het Voedingscentrum ongeveer 750 ml, bijvoorbeeld 10 flesjes van 75 ml, en het zegt erbij dat dit een richtlijn is en geen wet. Het NVK noemt voor gezonde baby's in de eerste maanden een inname van 150 tot 200 ml per kilo per dag als voldoende om goed te groeien. De JGZ-richtlijn zegt dat het niet nodig is dat je baby altijd de hele fles leegdrinkt. Een richtlijn per leeftijd en gewicht vind je in de flesvoeding calculator.
Hongersignalen herkennen vóór het huilen begint
De JGZ-richtlijn Voeding en eetgedrag zegt dat je aan het gedrag van je baby kunt zien dat hij aan een voeding toe is: minder diepe slaap, zoekgedrag, zuigen op de handjes, bewegen met het mondje en uiteindelijk huilen. Bij verzadiging laat een baby volgens de richtlijn meestal vanzelf de tepel of speen los, of laat hij zien dat hij genoeg heeft gedronken door zich te strekken, te kokhalzen of het hoofdje weg te draaien. Het Voedingscentrum noemt ook melk uit de mondhoeken laten lopen, onrustige bewegingen met de handjes of niet meer gretig toehappen.
Een voedingslog in een app kan helpen om te onthouden wanneer de laatste voeding was, juist omdat de eerste weken zo vermoeiend zijn.
Voeden op verzoek of op schema: wat zeggen de Nederlandse bronnen?
De JGZ-richtlijn Voeding en eetgedrag zegt dat voeden op verzoek, rooming-in en zorgvuldig aanleggen een goede start van de borstvoeding bevorderen. Voeden op verzoek betekent volgens de richtlijn zo vaak en lang als het kind wil, zowel overdag als 's nachts; de richtlijn verwijst daarbij naar het advies van de WHO.
De richtlijn zegt ook dat voorkomen moet worden dat voedingsopname onder externe controle komt, zoals door strak gehanteerde regels, en dat ouders daarom letten op signalen van honger en verzadiging. Door responsief te reageren leert een baby volgens de richtlijn de verbanden tussen honger, voeding en tevredenheid.
Vaak drinken, regeldagen en cluster feeding
Een periode waarin je baby heel vaak wil drinken, komt vaak voor. La Leche League Nederland zegt dat vaak drinken op zich geen teken van te weinig melk is: drinkt je baby, dan is er melk. Als goede tekenen noemt La Leche League Nederland genoeg natte en poepluiers en normale groei. Als redenen voor vaker drinken noemt La Leche League Nederland onder meer een grote zuigbehoefte en regeldagen.
La Leche League Nederland noemt regeldagen als momenten waarop je baby vaker drinkt om de melkproductie af te stemmen, bijvoorbeeld rond de tweede week, de zesde week en 3 maanden, maar ze kunnen ook op andere momenten komen. Lijkt je baby voortdurend hongerig, of heb je twijfels over het aantal luiers of het gewicht, neem dan contact op met het consultatiebureau (Voedingscentrum).
Wanneer de voeding zorgen baart: gewichtstoename en natte luiers
Thuisarts.nl benadrukt dat groei de belangrijkste maat is: als je baby goed groeit, krijgt je baby genoeg. Naast de groei kun je de natte luiers volgen.
De multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding (landelijke autorisatie december 2014, waaronder de KNOV) zegt dat in de kraamtijd een gewichtsverlies van maximaal 7-10% ten opzichte van het geboortegewicht normaal is. Het Voedingscentrum zegt dat een baby na zo'n 2 weken meestal weer terug is op het geboortegewicht; de richtlijn vraagt zorgverleners extra op signalen van onvoldoende melkinname te letten bij baby's die 2 weken na de geboorte nog niet terug zijn. Het Voedingscentrum noemt een groei van ongeveer 150 gram per week in de eerste 6 maanden. De richtlijn noemt als signaal om met een zorgverlener te bekijken een gewichtstoename van minder dan 20 gram per dag of minder dan 150 gram per week tot een leeftijd van 3 maanden.
La Leche League Nederland noemt op de eerste dag misschien maar één natte luier, daarna elke dag eentje meer, en zes tot acht flink natte katoenen luiers (of vier tot zes zware wegwerpluiers) per dag zodra de melkproductie echt op gang komt, tussen 3 en 5 dagen na de geboorte. Het Voedingscentrum noemt in de eerste weken ongeveer 6 natte luiers en 2 tot 5 poepluiers per 24 uur. Thuisarts.nl zegt: bel dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost als je denkt dat je kind uitdroogt en veel minder drinkt dan normaal (minder dan de helft) of meer dan 12 uur geen natte luier heeft. Is je kind jonger dan 3 maanden en denk je dat het uitdroogt, bel dan direct (Thuisarts.nl).
Volgens het Voedingscentrum ondersteunt de kraamverzorgende je bij het op gang brengen van de borstvoeding en weegt die je baby regelmatig in de kraamweek. Daarna kun je terecht bij het consultatiebureau, onderdeel van de JGZ. Volgens het Rijksvaccinatieprogramma krijg je ongeveer 2 weken na de geboorte bezoek thuis van een jeugdarts of jeugdverpleegkundige, en is het eerste bezoek aan het consultatiebureau meestal als je baby 4 weken oud is. Twijfel je of je baby genoeg drinkt, neem dan contact op met het consultatiebureau (Voedingscentrum). Bij problemen met aanleggen kun je ook terecht bij een lactatiekundige, een professional gespecialiseerd in borstvoeding (Voedingscentrum).
Wil je het tijdstip en de duur van elke voeding bijhouden zonder alles te hoeven onthouden, dan hebben we op een rij gezet welke voedingstracker voor je baby daarvoor geschikt is.
Nachtvoedingen en lange slaapperiodes
Het NVK-advies over het wakker maken van pasgeborenen voor voeding (februari 2016, op verzoek van de JGZ) is bedoeld voor gezonde baby's die, als ze niet gewekt worden, langere tijd doorslapen, goed drinken en goed groeien. Voor gezonde, voldragen baby's met een normaal geboortegewicht noemt het advies: tot 14 dagen oud en zolang het gewicht boven het geboortegewicht is minimaal 6 voedingen per 24 uur met een pauze van maximaal 6 uur; van 2 tot 8 weken minimaal 5 voedingen met een pauze van maximaal 8 uur; vanaf 8 weken minimaal 4 voedingen met een pauze van maximaal 12 uur. Het advies is niet bedoeld voor baby's die te vroeg zijn geboren of ziek zijn, en ook niet voor baby's die meerdere keren per dag niet tijdig wakker worden, te weinig drinken of onvoldoende groeien. Overleg in die gevallen met een kinderarts.
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn pasgeboren baby elk uur voeden?
Vaak drinken is in de eerste weken normaal. Het Voedingscentrum zegt dat een baby de eerste dagen minstens 8 tot 12 keer om drinken 'vraagt', en Thuisarts.nl noemt 8 tot 12 voedingen per 24 uur heel normaal in de eerste weken. La Leche League Nederland zegt dat vaak drinken op zich geen teken van te weinig melk is. Maak je je zorgen of je baby genoeg binnenkrijgt, neem dan contact op met het consultatiebureau, de kraamverzorgende of een lactatiekundige (Voedingscentrum).
Moet ik mijn slapende pasgeborene wakker maken om te voeden?
Het NVK-advies dat op verzoek van de JGZ is opgesteld, noemt voor gezonde, voldragen pasgeborenen met een normaal geboortegewicht (meer dan 2500 gram) tot 14 dagen oud, zolang het gewicht boven het geboortegewicht is: minimaal 6 voedingen per 24 uur en een pauze van maximaal 6 uur. Van 2 tot 8 weken noemt het advies minimaal 5 voedingen met een pauze van maximaal 8 uur. Het advies geldt niet voor baby's die te vroeg zijn geboren of ziek zijn; overleg dan met je kinderarts of het consultatiebureau.
Hoe weet ik of mijn baby genoeg binnenkrijgt?
Het Voedingscentrum noemt in de eerste weken ongeveer 6 natte luiers en 2 tot 5 poepluiers per 24 uur als teken dat je baby voldoende binnenkrijgt. Thuisarts.nl zegt: als je baby goed groeit, krijgt je baby genoeg. Het Voedingscentrum zegt dat een baby na zo'n 2 weken meestal weer terug is op het geboortegewicht. Het consultatiebureau kan je baby wegen en kijken of het gewicht klopt (Thuisarts.nl).
Moet ik mijn baby volgens een vast schema voeden, bijvoorbeeld elke 4 uur?
Het Voedingscentrum zegt dat er geen regels zijn voor hoe vaak baby's flesvoeding nodig hebben; geef een voeding als je baby honger laat zien. De JGZ-richtlijn Voeding en eetgedrag zegt dat voorkomen moet worden dat voeding onder externe controle komt, zoals door strak gehanteerde regels, en adviseert te letten op signalen van honger en verzadiging. Het Voedingscentrum noemt bij flesvoeding in de eerste weken ongeveer 10 voedingen per 24 uur en rond 6 maanden ongeveer 6 keer per dag.
Wie weegt mijn baby in de eerste dagen na de bevalling, nog voordat het consultatiebureau in beeld komt?
Volgens het Voedingscentrum ondersteunt de kraamverzorgende je bij het op gang brengen van de borstvoeding en weegt die je baby regelmatig in de kraamweek. Na de kraamperiode kun je terecht bij het consultatiebureau (Voedingscentrum).
Wanneer ga ik voor het eerst naar het consultatiebureau en hoe vaak daarna?
Volgens het Rijksvaccinatieprogramma krijg je ongeveer 2 weken na de geboorte bezoek thuis van een jeugdarts of jeugdverpleegkundige van het consultatiebureau, en is het eerste bezoek aan het consultatiebureau meestal als je baby 4 weken oud is. Het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) noemt voor de periode van de 2e week tot en met 6 maanden gemiddeld 6 contacten. De precieze data verschillen per JGZ-organisatie, dus de uitnodiging van je eigen JGZ is leidend.
Kan ik mijn baby tussen de afspraken door laten wegen?
Thuisarts.nl zegt dat het consultatiebureau je baby kan wegen en kan kijken of het gewicht klopt. Twijfel je of je baby genoeg drinkt, dan zegt het Voedingscentrum: neem contact op met het consultatiebureau. GGD regio Utrecht noemt bij het inloopspreekuur van het consultatiebureau een extra weeg- en meetmoment.
Waar vind ik hulp als het aanleggen niet lukt?
Het Voedingscentrum noemt als hulp de kraamverzorgende, het consultatiebureau, de verloskundige en de lactatiekundige, een professional gespecialiseerd in borstvoeding. Ook La Leche League is een organisatie met ervaren adviseurs.
Whispie
Slaapvoorspelling die juist jouw baby leert kennen, voedings- en groeiregistratie, vaccinatieherinneringen en week voor week zwangerschap — van zwanger tot peuter.
Ook van Whispie
Wekelijkse opvoedtips, geen spam
Wetenschappelijk onderbouwd advies voor de fase van je kind — rechtstreeks in je inbox.